DUELA / ORAIN DELA

1. Beti singularrean joango da:

*Orain direla lau urte... *Dituela bost urte...

Orain dela lau urte... Duela bost urte...

2. Nola deklinatu:

NOIZ? Duela lau urte / Orain dela lau urte

NOIZ ARTE? Duela lau urte(ra) arte / Orain dela lau urte(ra) arte

NOIZTIK? Lau urtetik hona / Duela lau urtetik / Orain dela lau urtetik

ERLATIBOA

Asko dira testuetan egiten diren okerrak (1. atala)

Euskarazko testuetan sarritan egiten diren akatsak aztertuko ditugu, akatsok nabarmenduz eta konponbidea erakutsiz euskarazko testuen kalitatea hobetzen laguntzeko helburuarekin. Lehen atal honetan esaldien ordenamenduaz arituko gara; zehatzago esanda, erlatiboak eragiten dituen ordena bihurriez.

Izenburuan jarri dugun esaldiari erdal kutsua dario. Izan ere, -en erlatiboa alferrik erabili da. Euskaraz, esaldian ematen dugun informazio berria, nabarmendu nahi duguna, aditzaren aurrean jartzen dugu (ahozko hizkuntzan, aditzaren ostean ere jar dezakegu).

Oker asko egiten dira testuetan.

Gaztelaniak ez du estrategia hori erabiltzen, eta datu bat nabarmentzeko erlatibo («que») baten bidez banatzen du esaldiaren gainerako osagaietatik. Euskaraz nahikoa dugu osagai nabarmengarria aditzaren aurrean kokatzea.

Trakets: Arabarrak dira Arartekoari kexarik gehien bidaltzen diotenak.

Hobeto: Arabarrek bidaltzen diote kexarik gehien Arartekoari.

Trakets: Hau da Felix nire laguna bizi den tokia.

Hobeto: Hementxe bizi da Felix nire laguna.

Trakets: Bera izan zen istripua izan zenuela kontatu zidana.

Hobeto: Berak kontatu zidan istripua izan zenuela.

Beste kasu batean ere aurki ditzakegu erlatiboak bihurrituriko hurrenkerak. Datu osagarriak emateko moduaz ari gara. Euskaraz joskera erosoagoak eta egokiagoak aukera ditzakegu datu osagarri horiek emateko, gaztelaniaren edo beste hizkuntza batzuen baliabideetara makurtu gabe:

Trakets	HOBETO
BBK Live jaialdira soul-eko ahots zuririk onena den Amy Winehouse ekarri nahi zuten.	BBK Live jaialdira Amy Winehouse ekarri nahi zuten, soul-eko ahots zuririk onena.
Zauritu bakarra ordezkatzen duenakusazio partikularrak zigor handiagoak eskatu ditu.	Akusazio partikularrak, zauritu bakarraren izenean, zigor handiagoak eskatu ditu.
Oporretatik etorri berri den lehendakariak Legebiltzarreko alderdi guztiekin biltzeko asmoa azaldu du	Lehendakariak, oporretatik etorri berritan, Legebiltzarreko alderdi guztiekin biltzeko asmoa azaldu du
Musikazale amorratua den gure lagun horrek begi onez ikusten du kontzertu-gela berria.	Gure lagun horrek -musikazale amorratua bera- begi onez ikusten du kontzertu-gela berria

ERGATIBOA= -K

ERGATIBOA= -K

ERGATIBOA lantzeko ariketak.

NOR/NORK 1.ariketa / 2.ariketa

ERE, BAITA...ERE (EZTA...ERE), ERE BAI (ERE EZ)

Erdararen eraginez hitz hauek gero eta nahastuago agertzen zaizkigu.

ERE

Beti bere ezkerreko aldean daukan sintagmari lotuta azalduko zaigu. Beraz, esaldi bat ezin da sekula “ere” batez hasi:

Ere irakaslea ikusi dugu.

Akatsik arruntena “ere” ez dagokion hitzaren ondoren jartzean datza. Hori dela eta argi izan behar dugu zer den azpimarratu nahi duguna.

Atzo Pellok liburua ekarri zuen.

Atzo ere Pellok liburua ekarri zuen

Atzo Pellok ere liburua ekarri zuen.

Atzo Pellok liburua ere ekarri zuen

Atzo Pellok liburua ekarri ere egin zuen.

ERE BAI, ERE EZ, BAITA...ERE, EZTA...ERE

Forma hauek bi perpaus lotzeko (koordinatuak) erabiltzen ditugu, batez ere lehenengo perpausaren eta bigarrenaren arteko desberdintasuna sintagma bakar bat denean:

Nik bihar matematika azterketa egingo dut, baita gizartekoa ere.

Nik bihar matematika azterketa egingo dut, gizartekoa ere bai.

Baita...ere (ezta..ere)k erdian sintagma bat behar dute:

Etzirako hizkuntzako ariketak egin behar ditut, baita naturakoak ere

Euskararen aditz laguntzailearen osagaiak aukeratuta aditz-forma ematen digu. Sinplea, baina aditzen zerrenda betiko taularekin barik era modernoago baten ikasteko aukera da, duda barik. Garikoitz Knorrek sinatu du proiektua eta hemen azaltzen dizkigute nondik norakoak.


http://www.aditzak.com/

uztaila

iraila